RESEARCH PAPER
Cepaea vindobonensis (Férussac, 1821) (Gastropoda: Pulmonata: Helicidae) in central, northwestern and western Poland
 
More details
Hide details
1
Museum and Institute of Zoology, Polish Academy of Sciences, Warsaw, Poland
CORRESPONDING AUTHOR
Dominika Mierzwa   

Museum and Institute of Zoology, Polish Academy of Sciences, Wilcza 64, 00-679 Warsaw, Poland
Submission date: 2008-09-01
Acceptance date: 2009-06-22
Publication date: 2020-06-02
 
Folia Malacol. 2009;17(4):185–198
 
KEYWORDS
ABSTRACT
Cepaea vindobonensis (Fér.), occurring in south-eastern Europe, is a xerothermophile associated with carbonate or carbonate-silica substratum. In Poland it has natural localities in the south-east. Its distribution in the other parts of the country was studied and up-dated based on literature data and museum materials. Its presence on the flood plains of the Vistula and Odra river systems in C., NW. and W. Poland is a result of water dispersal from sites with mainly carbonate substratum. Its further spread from there may be due to accidental dispersal by humans.
 
REFERENCES (82)
1.
Abraszewska-Kowalczyk A., Kowalczyk J. K., Hejduk J., Przybylski M., Tuszewicki W. 2002. Świat zwierząt Brudzeńskiego Parku Krajobrazowego. Mantis, Olsztyn.
 
2.
Arndt P. 1931. Beitrag zur Molluskenfauna des Kreises Deutsch Krone. Abh. Ber. Naturw. Abt. Grenzmärk. Ges. 6: 145-150.
 
3.
Berger L. 1958. Mało znany rezerwat koło Wężów w powiecie wieluńskim. Przyroda Polski Zachodniej 1: 69-73.
 
4.
Berger L. 1961. Mięczaki pogranicza Wielkopolski, Śląska i Jury Krakowsko-Wieluńskiej. Pr. Kom. Biol. PTPN Poznań 25: 1-124.
 
5.
Błędowski R., Demel K. 1913. Mięczaki Ojcowa. Część I. Pulmonata Geophila. Spraw. TNW, Wydz. Nauk Mat. Przyr. Warszawa 6: 918-941.
 
6.
Boettger C. R. 1926. Die Verbreitung der Landschneckengattung Cepaea Held in Deutschland. Arch. Moll. 58: 11-24.
 
7.
Clessin S. 1884. Deutsche Excursions-Mollusken-Fauna. Zweite Auflage. Bauer & Raspe, Nürnberg. https://doi.org/10.5962/bhl.ti....
 
8.
Czubiński Z., Urbański J. 1950. Świat żywej przyrody. In: Sczaniecki M., Zajchowska S. (eds). Ziemia Lubuska. Instytut Zachodni, Poznań, pp. 33-56.
 
9.
Dohrn H. 1862. Miscellen. 6. Helix Vindobonensis in Pommern. Malak. Bl.: 214-215.
 
10.
Dohrn H. 1871. Die nach Stettin verpflanzte Helix austriaca. Nachrbl. Dtsch. Malak. Ges. 3: 17.
 
11.
Drozdowski A. 1975. Uwagi o zespole ślimaków kserotermicznego stoku w Kulinie koło Włocławka. Przegl. Zool. 19: 206-209.
 
12.
Drozdowski A. 1978. Rozmieszczenie lądowych ślimaków skorupowych na obszarze województw bydgoskiego, toruńskiego i włocławskiego. Stud. Soc. Sci. Tor. 10: 89-112.
 
13.
Drozdowski A. 1980. Ślimaki (Gastropoda) obszaru kujawsko-pomorskiego. Acta Univ. N. Copernici, Biol. 23: 25-36.
 
14.
Dyrdowska M. 1926. Les Mollusques terrestres testacés de Posnanie et les perticularités de leur distribution géographique. Bull. Soc. Amis. Sci. Poznań, B 2: 60-72.
 
15.
Dziabaszewski B. 1967. Ślimak austriacki (Cepaea vindobonensis Fér.) w Poznaniu. Przyr. Pol. Zach. 8 (1964): 101-102.
 
16.
Dzięciołowski R., Janyszek S. 2002. Walory przyrodnicze poznańskich fortyfikacji. In: Wiesiołowski J. (ed.). Wśród zwierząt i roślin. Kronika Miasta Poznania. Wydawnictwo Miejskie, Poznań, pp. 291-300.
 
17.
Ehrmann P. 1933. Mollusken (Weichtiere). In: Brohmer P., Ehrmann P., Ulmer G., (eds). Die Tierwelt Mitteleuropas Quelle & Meyer, Leipzig, II, 1.
 
18.
Feliksiak S. 1933. Die Molluskenfauna der Filter- und der Rohwasserpumpstation der Warschauer Wasserleitungsanlagen. Fragm. Faun. 2: 27-62. https://doi.org/10.3161/150539....
 
19.
Frase R. 1930. Kleine Mitteilungen. - Cepaea vindobonensis C. Pfeiffer - Helix pomatia L. Abh. Ber. Naturw. Abt. Grenzmärk. Ges. 5: 117-118.
 
20.
Friedel E. 1885. Zur Weichtierkunde Westpreussens. Malak. Bl. 7: 49-53.
 
21.
Geyer D. 1909. Unsere Land- und Süsswasser-Mollusken. Zweite, vollständig neu bearbeitete Auflage. K. G. Lutz, Stuttgart.
 
22.
Geyer D. 1917. Zur Molluskenfauna Polens. Nachrbl. Dtsch. Malak. Ges. 49: 80-85.
 
23.
Geyer D. 1927. Unsere Land- und Süsswasser-Mollusken. Dritte, vollständig neubearbeitete Auflage. K. G. Lutz, Stuttgart. https://doi.org/10.1080/110358....
 
24.
Gostyńska M. 1959. Projektowany rezerwat stepowy w Kulinie nad Wisłą koło Włocławka. Chr. Przyr. Ojcz. 15: 14-19.
 
25.
Hilbert R. 1908. Weitre Beiträge zur Preussischen Molluskenfauna. Schr. Phys.-Ökon. Ges. Königsberg 48 (1907): 155-167.
 
26.
Jackiewicz M., Koralewska-Batura E. 2000. Columella structure in some snail species (Gastropoda: Pulmonata), Folia Malacol. 8: 223-227. https://doi.org/10.12657/folma....
 
27.
Jaeckel S. jun. 1950. Zur Molluskenfauna der Neumark und Grenzmark. Verh. Dtsch. Zoologen, Leipzig 1949: 84-95.
 
28.
Jankowski A. 1933. Mięczaki Warszawy. Spraw. Kom. Fizjogr. 67: 99-114.
 
29.
Jurczyk B. 1960. Mięczaki Wyżyny Śląskiej za szczególnym uwzględnieniem okręgu wapienia muszlowego. Master's thesis, Adam Mickiewicz University.
 
30.
Kadulski S. 1982. Zarys faunistyczny. In: Augustynowski B. (ed.). Dolina dolnej Wisły. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź, Zakład Narodowy Im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Gdańskie Towarzystwo Naukowe, Wydział V Nauk o Ziemi, pp. 201-218.
 
31.
Kaźmierski J. 1972. Ślimak austriacki Cepaea vindobonensis na Pałukach. Chr. Przyr. Ojcz., 28: 56-57.
 
32.
Kołodziej S. 1970. Mięczaki Gdańska i doliny Wisły na południe od Gdańska. Master's thesis, Adam Mickiewicz University.
 
33.
Koralewska-Batura E., Dziabaszewski A. 2000. New localities of Cepaea vindobonensis (Férussac, 1821) (Gastropoda: Pulmonata: Helicidae) in Wielkopolska (W Poland). Folia Malacol. 8: 229-231. https://doi.org/10.12657/folma....
 
34.
Krause A. 1874. Verzeichnis von Mollusken bei Bromberg, gesammelt in den Monaten September und October 1873. Jahrb. Dtsch. Malak. Ges. 1: 59-63.
 
35.
Kuntze R., Noskiewicz J. 1938. Zarys zoogeografii polskiego Podola. Versuch einer zoogeographie des Polonischen Podoliens. Prace Nauk., Wyd. Tow. Nauk. we Lwowie, Dział II - T. IV.
 
36.
Lehmann R. 1870. Die Mollusken Pommerns. Malak. Bl. 17: 94-98. https://doi.org/10.1007/978-3-....
 
37.
Lehmann R. 1873. Die lebenden Schnecken und Muscheln der Umgegend Stettins und in Pommern mit besonderer Berücksichtigung ihres anatomischen Baues. Th. Fischer, Cassel. https://doi.org/10.5962/bhl.ti....
 
38.
Lindholm W. A. 1908. Materialien zur Molluskenfauna von Südwestrussland, Polen und der Krim. Zap. Novoross. Obšč. Estestvoispyt., Odessa 31: 199-232.
 
39.
Martens E. von 1870. Zur Literatur der Mollusken Deutschlands. III. Norddeutschland. Nachrbl. Dtsch. Malak. Ges. 2: 121-123, 137-147, 153-156.
 
40.
Merkel E. 1894. Molluskenfauna von Schlesien. J. U. Kern, Breslau. https://doi.org/10.5962/bhl.ti....
 
41.
Michejda J., Urbański J. 1958. Biochemical bases for the taxonomy of snails. II. An attempt at a chromatographic analysis of some species of snails. Bull. Soc. Amis Sci. Lett. Poznań ser. D 14: 345-358.
 
42.
Mierzwa D. 2009a. The effect of geochemical character of rock on the occurrence and distribution of Cepaea vindobonensis in Poland. Abstracts 25th Polish Malacological Seminar. Folia Malacol. 17: 85-86.
 
43.
Mierzwa D. 2009b. Malacology and geology. Distribution of Cepaea vindobonensis and the geological structure of the substratum. Abstracts 25th Polish Malacological Seminar. Folia Malacol. 17: 86.
 
44.
Mierzwa D. 2009c. Shell defects in Cepaea vindobonensis. Abstracts 25th Polish Malacological Seminar. Folia Malacol. 17: 95-96. https://doi.org/10.2478/v10125....
 
45.
Młodzianowska-Dyrdowska M. 1928. Ślimaki lądowe skorupowe w Poznańskiem i właściwości ich rozmieszczenia, Pr. Kom. Mat.-Przyr. PTPN Poznań B 4: 1-96.
 
46.
Müller E. 1920. Beiträge zur Kenntnis der Weichtierfauna von Nakel an der Netze und Umgegend. Arch. Moll. 52: 183-190.
 
47.
Müller E. 1927. Mollusken-Fauna der Gegend von Nakel (Nakło), gesammelt von V. Tokra in den Jahren 1916 und 1917. Dtsch. Wiss. Zeitschr. f. Polen 9: 111-114.
 
48.
Poliński W. 1917. Materyały do fauny malakozoologicznej Królestwa Polskiego, Litwy i Polesia. Pr. TNWarsz., Wydz. 3, Warszawa 27: 1-130.
 
49.
Poliński W. 1919. Rozsiedlenie geograficzne Helicidów w Polsce. (Szkic zoogeograficzny z mapką). Prz. Geogr. 1: 269-280.
 
50.
Poliński W. 1924. Anatomisch-systematische und zoogeographische Studien über die Heliciden Polens. Bull. Acad. Pol. Sci. Lett., Cl. Sci. Math. Nat. B 1924: 131-279.
 
51.
Poliński W., Demel K. 1921. Notatki z wycieczki zoologicznej na jeziora kujawskie. Pam. Fizjogr., Zool. 26: 1-9.
 
52.
Protz A. 1896. Bericht über meine vom 11. Juni bis zum 5. Juli 1894 ausgeführte zoologische Forschungsreise im Kreise Schwetz. Schr. Naturf. Ges. Danzing 9: 254-268.
 
53.
Protz A. 1897. Bericht über die vom 22. Juni bis 19. Juni 1895 in den Kreisen Schwetz, Tuchel, Konitz und Pr. Stargard von mir unternommenen zoologischen Excursionen. Schr. Naturf. Ges. Danzig 9: 100-110.
 
54.
Riedel A. 1988. Ślimaki lądowe. Gastropoda terrestria. Katalog Fauny Polski 36. PWN, Warszawa.
 
55.
Romer E. 1930. Powszechny Atlas Geograficzny. Książnica- -Atlas, Lwów-Warszawa.
 
56.
Romer E. 1934. Powszechny Atlas Geograficzny. Książnica- -Atlas, Lwów-Warszawa.
 
57.
Schottmüller E. 1912. Weichtierfunde aus dem Regierungsbezirk Bromberg. Zeitschr. Naturv. Abt. Naturw. Ver. Posen 19: 92-93.
 
58.
Schumann E. 1881. Die Binnen-Mollusken der Umgebung von Danzig. Schr. Naturf. Ges. Danzig 5: 321-330.
 
59.
Schumann E. 1905. Verzeichnis der Weichtiere der Provinz Westpreussen. Ber. Westpr. Bot.-Zool. Ver. Danzig 26/27: 26-42.
 
60.
Skujiené G. 2002. An overview of the data on the terrestrial Mollusca in Lithuania. Folia Malacol. 10: 1-7. https://doi.org/10.12657/folma....
 
61.
Stępczak K. 1981. Badania mięczaków (Mollusca) województwa gorzowskiego. In: Agapow L., Wiatr B. (eds). Zasoby przyrody województwa gorzowskiego. Ośrodek Badań i Konsultacji TWWP AWF w Poznaniu - Filia w Gorzowie Wlkp., Urząd Wojewódzki w Gorzowie Wlkp., Gorzów Wlkp., pp. 153-156.
 
62.
Urbański J. 1932. Godne ochrony gatunki i zespoły mięczaków województwa poznańskiego. Ochr. Przyr. 12: 37-44.
 
63.
Urbański J. 1933. Beiträge zur Kenntnis der Molluskenfauna der Wojewodschaft Poznań. Fragm. Faun. 2: 63-95. https://doi.org/10.3161/150539....
 
64.
Urbański J. 1935. Dwa ciekawe gatunki ślimaków w Wielkopolsce. Wydawnictwo Okręgowej Komisji Ochrony Przyrody Wielkopolski 5: 108-114.
 
65.
Urbański J. 1938a. Beiträge zur Kenntnis der Molluskenfauna der Wojewodschaft Poznań. II. Fragm. Faun. 3: 439-467. https://doi.org/10.3161/150539....
 
66.
Urbański J. 1938b. Wędrówki mięczaków Wielkopolski. Przyroda i Technika, Lwów-Warszawa 17: 202-209.
 
67.
Urbański J. 1947a. Charakterystyka biogeograficzna woj. lubelskiego. In: Planowanie Przestrzenne, Region Lubelski I. Wydawnictwo Ministerstwa Odbudowy 7, Główny Urząd Planowania Przestrzennego, Warszawa.
 
68.
Urbański J. 1947b. Krytyczny przegląd mięczaków Polski. Ann. UMCS C2: 1-35.
 
69.
Urbański J. 1947c. Mięczaki jako wskaźnik stepowienia Wielkopolski. Pr. Kom. Mat.-Przyr. PTPN, B 10: 207-221, 230-234.
 
70.
Urbański J. 1947d. Z przyrody Wielkopolskiego Parku Narodowego pod Poznaniem. Chr. Przyr. Ojcz. 3: 4-25.
 
71.
Urbański J. 1948. Reliktowe mięczaki ziem polskich i niektórych krajów przyległych. Ochr. Przyr. 18: 66-95.
 
72.
Urbański J. 1954. Przyroda Wielkopolskiego Parku Narodowego. Przegl. Zach. 10: 164-180.
 
73.
Urbański J. 1955. Wielkopolski Park Narodowy. PWN, Poznań.
 
74.
Urbański J. 1956a. Dziesięć lat badań zoologicznych w projektowanym Wolińskim Parku Narodowym. Zesz. Nauk. UAM, Biologia 1: 173-201.
 
75.
Urbański J. 1956b. Rezerwat Buki nad Jeziorem Lutomskim. Chr. Przyr. Ojcz. 12: 22-30.
 
76.
Urbański J. 1957a. Fauna jako wskaźnik stepowienia Wielkopolski. Zesz. Prob. Post. Nauk Roln. 7 (1956): 65-78.
 
77.
Urbański J. 1957b. Krajowe ślimaki i małże. Klucz do oznaczania wszystkich gatunków dotąd w Polsce wykrytych. PZWS, Warszawa.
 
78.
Urbański J. 1957c. Z badań nad mięczakami (Mollusca) Parku Narodowego na wyspie Wolin. Spraw. PTPN 19 (1955): 328-331.
 
79.
Urbański J. 1961. Świat zwierzęcy. In: Barciński F., Krygowski B., Zajchowska S. (eds). Województwo Zielonogórskie - Monografia geograficzno-gospodarcza. Instytut Zachodni, Poznań, pp. 133-163.
 
80.
Urbański J. 1964. Zmiany fauny dowodem stepowienia Wielkopolski. Zesz. Nauk. UAM, Geografia 5: 23-25.
 
81.
Wodniczko A., Krawiec F., Urbański J. 1938. Pomniki i zabytki przyrody Wielkopolski. Wyd. Okr. Kom. Ochr. Przyr., Poznań, 8.
 
82.
Wiktor A. 2004. Ślimaki lądowe Polski. Mantis, Olsztyn.
 
 
CITATIONS (2):
1.
Chemical composition of shells of Cepaea vindobonensis (Férussac, 1821) (Gastropoda: Pulmonata: Helicidae) from localities with different substrata
Dominika Mierzwa
Folia Malacologica
 
2.
Reconstructed historical distribution and phylogeography unravels non-steppic origin of Caucasotachea vindobonensis (Gastropoda: Helicidae)
Łukasz Kajtoch, Angus Davison, Adele Grindon, Tamás Deli, Gábor Sramkó, Mariusz Gwardjan, Sergei Kramarenko, Dominika Mierzwa-Szymkowiak, Rafał Ruta, Radosław Ścibior, János Tóth, Chris Wade, Michał Kolasa, Roman Egorov, Zoltán Fehér
Organisms Diversity & Evolution
 
eISSN:2300-7125
ISSN:1506-7629